HRownia | 2016-09-14

Praca na czarno – dlaczego się nie opłaca?

Praca na czarno – dlaczego się nie opłaca?

Decydując się na pracę na czarno pracownicy często liczą na możliwość wyższego wynagrodzenia, natomiast pracodawcy mają nadzieję na większe oszczędności. Choć z pewnością taka forma zatrudnienia w pierwszej chwili wydaje się przynosić duże korzyści, należy zdać sobie sprawę z ryzyka i strat jakie za sobą niesie.

 

Jak wynika z najnowszych badań Lithuanian Free Market Institute „Shadow Economies In the Baltic Sea Region 2015” blisko 2 mln Polaków pracuje na czarno. Dla części z nich oznacza to otrzymywanie większego wynagrodzenia, niż zadeklarowano w umowie, lecz dla niemalże połowy osób praca w tzw. „szarej strefie” wiąże się z brakiem jakiejkolwiek wiążącej umowy, a wypłacane im pieniądze nie są w żaden sposób opodatkowane. Zatrudnieni nielegalnie pracownicy tracą wszelkie prawo do jakiegokolwiek ubezpieczenia, mogą zostać zwolnieni w każdej chwili i przede wszystkim są pozbawieni możliwości otrzymania w przyszłości emerytury. Osoby pracujące na czarno są również dużym ryzykiem dla samych pracodawców. Polskie prawo zabrania zatrudniania kogokolwiek bez pisemnej umowy lub niezgłaszania pracujących do ubezpieczenia społecznego. Tego typu praktyki są powszechnie tępione, a wykryte podlegają pieniężnym karom, których wysokość może wahać się od 1 do 30 tysięcy w zależności od tego, czy na firmę nałożony zostanie mandat karny, czy też będzie ona obarczona grzywną. Dlaczego więc, mimo tak ogromnego ryzyka, z jakim wiąże się praca na czarno, wiele osób wciąż decyduje się na tego typu formę zatrudnienia?

 

Powody nielegalnego zatrudnienia

Wbrew pozorom, decydujący w tej kwestii nie jest wcale czynnik finansowy. Choć praca w szarej strefie przynosi relatywnie większe dochody, według badania GUS „Praca nierejestrowana w Polsce w 2014 r.” jest to drugi najczęściej podawany powód podjęcia nielegalnego zatrudnienia. Jako najważniejszy powód przez ponad połowę badanych wymieniony zostaje całkowity brak możliwości znalezienia pracy. Niektóre firmy chcą uniknąć płacenia podatków dochodowych i składek na ubezpieczenie społeczne, dlatego wolą zatrudniać pracowników na czarno. Jak wynika z badań GUS niemalże 30% badanych potwierdza, że takim osobom proponuje się nieco wyższe wynagrodzenie, niż w przypadku pracy w oparciu o umowę, co ma im rekompensować brak ubezpieczenia i późniejszej emerytury. Większa pensja stanowi duży zastrzyk finansowy, a wielu zatrudnionych woli posiadać jakąkolwiek pracę, niż nie posiadać żadnej. Mając do wyboru zatrudnienie na czarno, a pobieranie stosunkowo niższego zasiłku wolą podjąć ryzyko, i chociażby przez krótki okres czasu żyć na godziwym poziomie. Czynnikami, które również w dużej mierze wpływają na podjęcie pracy nierejestrowanej są również wysokie składki ubezpieczeniowe i duże podatki, które zniechęcają do rejestrowania dochodów.

 

Jakich zawodów dotyczy?

Większość zatrudnionych na czarno osób pracuje w usługach budowlanych i instalacyjnych. Są to zawody obarczone sporym ryzykiem, w których nietrudno o wymagającą leczenia kontuzję lub nieszczęśliwy wypadek, przy którym konieczna będzie interwencja lekarza. Mimo tego pracownicy wolą otrzymywać wyższe wynagrodzenie pozwalające im na ewentualne opłacenie prywatnych kosztów leczenia, niż płacić składki ubezpieczeniowe umożliwiające bezpłatną opiekę medyczną. Osoby podejmujące tego typu pracę często nie myślą przyszłościowo i liczy się dla nich w dużej mierze utrzymanie jakiegokolwiek przyzwoitego poziomu życia bez względu na ewentualne konsekwencje. Co jednak z firmami, które preferują taką formę zatrudnienia i nie chcą przyjmować pracowników zgodnie z obowiązującymi ustawami?

 

Co “zyskują” firmy?

Przedsiębiorstwa często szukają oszczędności gdzie tylko się da. W najgorszym przypadku następuje to właśnie kosztem pracowników i zupełnie wbrew prawu. Firmom wydaje się, iż łamanie w ten sposób przepisów nikomu tak naprawdę nie szkodzi, jednak w rezultacie zatrudnianie osób na czarno prowadzi do błędnego zawyżania statystyk bezrobocia i rzuca złe światło na ogólnie pojęty rynek pracy. Przedsiębiorstwa decydujące się na takie rozwiązanie narażają więc nie tylko siebie i swoich pracowników. Takie działanie wpływa negatywnie na całą gospodarkę, doprowadza do dużych strat i odbija się na wizerunku kraju na arenie międzynarodowej.

 

Pozorna opłacalność

Na pewno na pierwszy rzut oka, jeśli odrzuci się kwestie moralne oraz działanie zgodnie z prawem, przynosi ona, zarówno dla pracowników, jak i pracodawców pewne korzyści, szczególnie finansowe. Firmy są w stanie na krótką metę zaoszczędzić na tego typu zatrudnieniu, natomiast członkowie zespołu otrzymują większe wypłaty. Profity te są jednak często krótkotrwałe i obarczone dużym ryzykiem. Szczególnie poszkodowani w tej sytuacji są pracownicy, którzy nie otrzymują żadnej gwarancji pracy, ani też nie zyskują żadnych świadczeń otrzymywanych przy umowie o pracę. Dla takich osób istnieje jednak pewne rozwiązanie. Aby móc pracować na normalnych warunkach mogą one złożyć wniosek do sądu pracy w celu ustalenia stosunku pracy w danej firmie lub zgłosić się do Państwowej Inspekcji Pracy, która zajmuje się takimi sprawami. W ten sposób zyskują one możliwość podjęcia pracy w oparciu o pisemną umowę i uzyskują w ten sposób prawo do wszelkich świadczeń. Nielegalne zatrudnienie, choć początkowo wydaje się opłacalne, w przyszłości może okazać się strasznym błędem, dlatego warto uchronić się przed konsekwencjami takiego postępowania i zawsze decydować się na legalną pracę, nawet jeśli jest ona pozornie gorzej płatna.

 

Źródła:

https://www.pracujwunii.pl

http://praca.wm.pl

praca_nierejestrowana_w_polsce_w_2014_roku.pdf

http://www.llri.lt

Autor:
Autor: HRownia

HRownia

Hrownia

redakcja@hrownia.pl

Inne wpisy autora:

Powiązane Artykuły

Praca tymczasowa - kiedy się na nią zdecydować?
2017-11-09
Jawne wynagrodzenia - wady i zalety
2017-08-03
Tych cech rekruterzy poszukują u programisty
2017-07-11
Nowa definicja doświadczenia zawodowego
2017-07-04

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA!


Wydarzenia Zobacz Więcej

Konferencja pt. ,,Rekrutacja / Rewolucja 2018”

Warszawa, Mamaison Hotel Le Regina

Dzisiaj

2017-11-23

Innowacje w HR Conference&Expo

Warszawa, Hotel Marriott

Za 5 dni

2017-11-28

Za 13 dni

2017-12-06

Za 19 dni

2017-12-12