HRownia | 2016-11-23

Osoby niepełnosprawne na rynku pracy

Sytuacja osób niepełnosprawnych na rynku pracy nie jest dobra. Często na decyzje o braku zatrudnienia osób niepełnosprawnych wpływają powszechnie panujące stereotypy. W zmianie tej sytuacji nie pomagają również skandale związane z wyłudzeniami środków finansowych z funduszu PFRON, czy oceniane jako nadmierne - działania administracyjne. Trzeba także zwrócić uwagę fakt, że trudna sytuacja osób niepełnosprawnych dotyczy również tych z wykształceniem wyższym.

Niedawno, bo 9 listopada odbyła się w Łodzi konferencja „Niepełnosprawni na rynku pracy”. Podczas wydarzania zostały przedstawione statystyki. Głos w pierwszej części konferencji zabrali m.in. pracownicy łódzkich urzędów, którzy na co dzień zajmują się sprawami osób niepełnosprawnych. Urzędnicy mówili przeważnie o projektach, ile zrealizowali i wydali pieniędzy, ale w trakcie drugiej części, gdy głos zabierały osoby niepełnosprawne, można było wysnuć jeden wniosek, że działania nie przynoszą takich efektów, jakich spodziewają się osoby niepełnosprawne. Konieczne są zatem konsultacje ze środowiskiem osób niepełnosprawnych. Okazuje się bowiem, że w ich sprawach decydują urzędnicy, którzy nie do końca rozumieją potrzeby osób niepełnosprawnych. Należy zauważyć, że nie jest problem regionalny.

Gdyby nie zaangażowani pośrednicy pracy, pewnie wiele osób niepełnosprawnych nie pracowałoby. Istniejące stereotypy czy ograniczenia wynikające z choroby sprawiają, że rola zaangażowanych pośredników pracy bywa nieoceniona. Podczas konferencji, o której mowa wyżej, głos zabrali m.in. przedstawiciele studentów niepełnosprawnych. Mimo posiadanego przygotowania absolwenci niepełnosprawni otrzymują oferty pracy poniżej swoich kwalifikacji. I nie są to pojedyncze przypadki. Aby to zmienić potrzebne są aktywne działania środowiska osób niepełnosprawnych, które przyczynią się do obalania stereotypów na ich temat. Oczywiście to mozolne i trudne zadanie, ale z pewnością przynoszące rezultaty. Być może taka aktywna postawa środowiska osób niepełnosprawnych sprawi, że więcej z nich będzie zatrudnianych na otwartym rynku pracy. Pośrednicy pracy kontaktują się z firmami działającymi na otwartym rynku pracy. Starają się przekonać do zatrudnienia osób niepełnoprawnych zarówno w małych rodzinnych firmach, jak i w dużych.

Należy podkreślić, że praca osób niepełnosprawnych ma ogromne znaczenie rehabilitacyjne i terapeutyczne (źródło: Lidia Kafarska Sedlak & Sedlak s.4. Data publikacji: 22.12.2008), dzięki pracy zawodowej niepełnosprawni zyskują nie tylko środki materialne zapewniające godziwe utrzymanie, ale również poczucie własnej wartości oraz wiarę w siebie. Ponadto za sprawą aktywności na rynku pracy osoby niepełnosprawne przestają izolować się od reszty społeczeństwa. Zyskuje także budżet państwa, dla którego wypłata świadczeń społecznych – w tym dla osób dotkniętych niepełnosprawnością lub kalectwem - jest znaczącym obciążeniem (źródło: jw.s.10).

Przedsiębiorcy narzekają na brak pracowników, ale wyniki badań nie napawają optymizmem. Warto powołać się na wnioski opracowane pod redakcją naukową Elżbiety Kryńskiej „Wyniki dotychczasowych badań dotyczących aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych” (Instytut Spraw Socjalnych Warszawa 2013), które opracowała Ilona Poliwczak. Raport ten został przygotowany w ramach projektu „Zatrudnienie osób niepełnosprawnych – perspektywy rozwoju”. Aktywność zawodową osób niepełnosprawnych determinuje wiele czynników, których źródeł należy szukać po stronie osoby niepełnosprawnej i pracodawcy. Przyczyna dezaktywizacji osób niepełnosprawnych wielokrotnie wynika z nadopiekuńczości rodziców i opiekunów, najczęściej
w przypadku, gdy osoba jest niepełnosprawna od urodzenia lub niepełnosprawność pojawiła się przed 16 rokiem życia. To oczywiście tylko jeden z przykładów.

Dezaktywizacja wynika z postaw samych pracodawców. Na porządku dziennym jest to, że nie radzą sobie z dopasowaniem stanowiska pracy do rodzaju dysfunkcji. Niestety częściej dostrzegają ograniczenia osób niepełnosprawnych, a zdecydowanie rzadziej ich możliwości (więcej można przeczytać na blogu portalu Diru.pl) Największym problem jest jednak to, że pracodawcy kierują się stereotypami i błędnymi informacjami. Firmy zostają zniechęcone przez obowiązujące przepisy i postępowania administracyjne. Tymczasem tam, gdzie pracują już osoby niepełnosprawne panuje większy poziom wiedzy o niepełnosprawności i chęć do zatrudniania kolejnych osób niepełnosprawnych, o czym mówią pośrednicy pracy i sami zainteresowani.  Kontakt z niepełnosprawnym pracownikiem to najlepszy sposób na konfrontację własnych poglądów utrwalonych przez powszechnie panujące stereotypy z rzeczywistością. Zapewne wyzwaniem będzie zdecydowanie się na zatrudnienie osoby niepełnosprawnej, gdy pracodawca czyni to po raz pierwszy.

Trzeba zwrócić uwagę na to, że działania instytucji publicznych w dużej mierze zawodzą oczekiwania osób niepełnosprawnych. Dlatego na dezaktywizację osób niepełnosprawnych wpływają m.in. przepisy i postawy pracowników administracji. Osoby niepełnosprawne chętniej korzystają z pomocy fundacji i stowarzyszeń, których doradcy i pośrednicy pracy pomogą znaleźć im pracę. Urzędnicy PUP głównie ograniczają się do zarejestrowania danej osoby, zapominając przy tym, procedury rejestracyjne to nie wszystko. Osoby niepełnosprawne odwiedzające urząd mają problem z uzyskaniem informacji i jej dostępnością. Często pracownicy nie posiadają aktualnych informacji m.in. o programach stażowych, które są realizowane przez organizacje pozarządowe. Niestety bierność urzędników jest częstym zarzutem, który jest przecież do wyeliminowania.

Mimo tych wszystkich utrudnień nie można z góry zakładać, że osoba niepełnosprawna nie poradzi sobie na rynku pracy. Część osób niepełnosprawnych sama przecież znajduje pracę. Ich celem staje się stałe zatrudnienie i szansa na rozwój. Na koniec warto przybliżyć aktualne dane dotyczące aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych.

 

Źródło: Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL)  http://www.niepelnosprawni.gov.pl/p,81,bael data: 18.11.2016

 

Dane pokazują, że czeka nas wiele wspólnej pracy. Zawsze można znaleźć powód do narzekania i szukania wymówek, jednak najlepiej szukać porozumienia i możliwości współpracy. Studenci ostatniego roku i absolwenci niepełnosprawni prawdopodobnie na początku przyszłego roku będą mogli skorzystać z nowych programów pilotażowych PFRON. Po konferencji w Łodzi można mieć wrażanie, że osoby niepełnosprawne są odpowiedzialne za swoje życie i za swoje decyzje, chcą być aktywne w tym również aktywne zawodowo.

 

Autor: Anna Rumocka

diru.pl

 

 

 

 

 

Autor:
Autor: HRownia

HRownia

Hrownia

redakcja@hrownia.pl

Inne wpisy autora:

Powiązane Artykuły

Będzie coraz mniej absolwentów informatyki
2017-08-21
Tych cech rekruterzy poszukują u programisty
2017-07-11
Praca idealna – czy naprawdę istnieje?
2017-04-08
Jakie pytania są zadawane podczas sprawdzania referencji?
2017-04-05

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA!


Wydarzenia Zobacz Więcej

Za 15 dni

2017-10-08

L&D MEETUP #DISRUPTION

Brain Embassy Mokotów (Warszawa)

Za 24 dni

2017-10-17

Za 31 dni

2017-10-24

Innowacje w HR Conference&Expo

Warszawa, Hotel Marriott

Za 66 dni

2017-11-28

Za 80 dni

2017-12-12